Glosariusz Wciągarki - spis pojęć Transportu bliskiego
Cięgnik dźwignica podnosząca lub przesuwająca ciężar za pomocą cięgna (liny albo łańcucha) nawijanego np. na bębnach.
Cięgno element konstrukcyjny o małych wymiarach poprzecznych względem długości; przenosi gł. podłużne siły rozciągające; miewa postać drutu, opancerzonej lub zdwojonej linki, wałka giętkiego lub profilu.
Chwytacz Łapak to mechanizm asekuracyjny mający za zadanie awaryjne zatrzymanie podestu wiszącego, windy, siedziska roboczego lub przeciwwagi dźwigu w przypadku przekroczenia bezpiecznej prędkości jazdy lub spadku.
Dźwig maszyna służąca do przenoszenia ładunków w ograniczonym zasięgu, w sposób przerywany (w odróżnieniu od przenośnika). Dźwig składa się z konstrukcji nośnej i mechanizmu lub mechanizmów do podnoszenia, przemieszczania i opuszczania ładunków. W zależności od budowy konstrukcji nośnej oraz sposobu przenoszenia ładunków dź. dzieli się na: dźwigniki, cięgniki, suwnice, żurawie, przesuwnice, wózki, obrotnice i wywrotnice.
Dźwignik dźwignica przeznaczona do podnoszenia ciężkich ładunków na niewielkie wysokości; w zależności od konstrukcji mechanizmu służącego do podnoszenia ładunków rozróżnia się dź. tłokowy (tłok lub zespół współśrodkowo umieszczonych tłoków) napędzany ciśnieniem cieczy (dź. hydrauliczny) lub powietrza (dź. pneumatyczny), dź. śrubowy - śruba wkręcana w nieruchomą nakrętkę, dź. zębatkowy (listwa zębata napędzana kołem zębatym).
Dźwigarka używana niekiedy (zwł. w budownictwie mor.) nazwa dźwignika lub wciągarki.
Dźwignica linotorowa linownica dźwignica z liną torową rozpiętą między przejezdnymi wieżami lub podwieszoną pod przejezdnym mostem.
Kołowrót wciągarka ręczna do podnoszenia niewielkich ciężarów; urządzenie do wciągania, przyciągania lub opuszczania ciężarów za pomocą liny lub łańcucha nawijanego na bęben obracany korbą. Dodatkowo określenie to funkcjonuje w górnictwie jako nazwa urządzenia do przyciągania wozów kopalnianych.
Linownica dźwignica z rozpiętą między dwiema podporami wieżowymi liną nośną, która służy za tor wózka, wyposażonego w odpowiednie urządzenia chwytne; stosowana m.in. na nabrzeżach portowych do rozładunku statków i na rozległych placach budowy; rozpiętość l. 100 do 1500 m, udźwig do 20 ton.
Podest ruchomy dźwignica w postaci pomostu zawieszonego na wciągarkach linowych umocowanych np. na dachu budynku.
Suwnica maszyna robocza, rodzaj dźwignicy, do przeładunku i transportu materiałów; Suwnica składa się z dwóch gł. zespołów ruchomych: przesuwnej konstrukcji nośnej, zw. mostem, oraz poruszającego się po niej wózka z urządzeniem do podnoszenia ciężaru; wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje s.: pomostową - z konstrukcją nośną w formie pomostu poruszającego się po torach umieszczonych nad poziomem pracy; bramową - z mostem wspartym na wysokich podporach tworzących wraz z nim rodzaj bramy poruszającej się po torach umieszczonych na poziomie składowania ładunków oraz półbramową - z mostem wspierającym się z jednej strony na wysokiej podporze jeżdżącej po torze na poziomie pracy, a z drugiej - na krótkiej podporze przemieszczającej się po torze zamocowanym ponad powierzchnią pracy, zwykle na występach ściany. Do napędu mechanizmów s. (konstrukcji nośnej, wózka oraz podnoszenia ładunków) stosuje się silniki elektr., a jej ruchami steruje z kabiny tzw. suwnicowy.
Wyciąg dźwignica składająca się z wciągarki (napędzanej zwykle silnikiem elektr.) oraz zawieszanej na linach podstawy ładunkowej (kabiny, wózka, kosza itp.), prowadzonej w pochyłych prowadnicach.
Wciągarka winda, urządzenie służące do podnoszenia, opuszczania i przyciągania zawieszonego ładunku. Dźwignica z obrotowym bębnem, nawijającym lub przewijającym łańcuch albo linę.
Wciągarka jest to urządzenie dźwigowo-transportowe służące do podnoszenia, opuszczania i przyciągania zawieszonego ładunku zaliczające się do grupy cięgników aparatów dźwignicowych. Wciągniki dzielą się względem napędu na a urządzenia elektryczne lub ręczne oraz cięgna na urządzenia łańcuchowe i wykorzystujące linę stalową. Istnieją wciągniki wielokrążkowe, ślimakowe oraz posiadające przekładnię planetarną.
Wciągarka dźwignica (cięgnik) do podnoszenia lub opuszczania (niekiedy także przyciągania) ładunku zawieszonego na linie lub łańcuchu — przez przewijanie lub nawijanie ich na bęben.
Żuraw dźwignica o konstrukcji nośnej wspornikowej, osadzona zwykle obrotowo na słupie, platformie lub wieńcu tocznym; ż. torowe, jezdniowe, stałe, przenośne, bramowe, wieżowe.
Zespół konserwacyjny budynku (SMU) BMU są to SAE przeznaczone do zainstalowania na stałe i związane z określonym budynkiem lub konstrukcją. BMU składa się z platformy roboczej zawieszonej na konstrukcji nośnej, którą jest zazwyczaj przejezdna konstrukcja nośna wraz z wciągarką, przemieszczający się po szynach lub po odpowiedniej powierzchni, np. po betonowym torze. Układy jednoszynowe z przejezdnym wóz- kiem lub inne konstrukcje nośne, np. żurawiki, przymocowane do budynku, do których podwiesza- na jest ptatforma, powinny być traktowane jako części BMU.
Podesty wiszące instalowane czasowo (TSP) TSP są to SAE zainstalowane czasowo na budynku lub na konstrukcji w celu wykonania określo- nych zadań. TSP składa się z plaiformy roboczej i z konstrukcji nośnej, które są montowane przed przystąpieniem do użytkowania na terenie prac. Są one demontowane i usuwane z tego terenu po zakończeniu prac, w celu wykonania których zostały zainstalowane.
Wciągarka bębnowa wciągarka wyposażona w bęben, na który nawijane są jedno- lub wielowarstwowo liny nośne.
Wciągarka cierna Zespół, przez który, na skutek tarcia między liną i zespołem ciernym, lina stalowa przewija się bez obciążenia wstępnego.
Wciągarka dwubębnowa typu kabestanowego - Układ wciągarki; który podnosi i opuszcza linę nośną, opasując ją wielokrotnie wokół dwu napędzanych sprzężonych bębnów rowkowanych, i podaje ją do nawijarki liny przeznaczonej do wywierania obciążenia wstępnego w układzie.
Hamulec roboczy Hamulec mechaniczny, działający samoczynnie dzięki zmagazynowanej energii (np. na skutek siły sprężyny) do czasu zwolnienia, za pośrednictwem działającej w sposób ciągły siły zewnętrznej (elektrycznie, hydrauliczne, pneumatycznie, itp.), dokonanego przez operatora lub automatycznie.
Urządzenie awaryjne Urządzenie przeznaczone do zatrzymania opadającej platformy roboczej w warunkach awaryjnych, np. zerwania liny nośnej lub uszkodzenia wciągarki.
Chwytacz: Urządzenie działające bezpośrednio na linę bezpieczeństwa, które samoczynnie zatrzymuje i utrzymuje platformę roboczą.
Hamulec bezpieczeństwa Hamulec działający bezpośrednio na bęben, na tarczę cierną lub na ostatni wał napędowy, przeznaczony do zatrzymania opadającej platformy roboczej. Urządzenie zapobiegające przechyłom. Urządzenie wykrywające przekroczenie przez platformę roboczą nastawionego kąta nachylenia wzdłużnego.
Nawijarka liny Bęben magazynujący, na który nawija się lina.
